Członkowie wielu wspólnot mieszkaniowych pytają: czy prawdą jest, że wysokość czynszów płaconych przez najemców lokali gminnych nie pokrywa w pełni kosztów, jakie płaci gmina na rzecz wspólnot mieszkaniowych, w których jest członkiem? Zasady naliczania czynszów wynikających z najmu lokalu oraz naliczania kosztów zarządu nieruchomością wspólną regulują dwie różne ustawy. W pierwszym przypadku wysokości czynszów za najem lokalu reguluje Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Do lepszego zrozumienia prawidłowego funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej niezbędna jest znajomość ustawy na podstawie, której wspólnoty działają. Nie da się przecież omawiać tak złożonej materii bez znajomości ustawy. Na prośbę Czytelników, redakcja tygodnika 30 minut postanowiła opublikować w odcinkach, pięć kolejnych rozdziałów ustawy o własności lokali. Pierwszy rozdział Ustawy o własności lokali poświęcony jest przepisom ogólnym, w którym wyjaśniane są podstawowe pojęcia, takie jak "samodzielny lokal", "lokal niewyodrębniony", "pomieszczenia przynależne", "nieruchomość wspólna", "powierzchnia użytkowa", "wspólnota mieszkaniowa" i "udział". Zachęcamy wszystkich czytelników do wycinania i zachowania kolejnych odcinków. Posiadanie w domu tej ustawy, ułatwi Państwu lepsze zrozumienie publikowanych w poradniku domowym wyjaśnień, oraz pozwoli członkom wspólnot mieszkaniowych na pełniejsze uczestniczenie w podejmowaniu istotnych dla jej mieszkańców decyzji.

W informatorze, wydanym przez jednego z zarządców działających na terenie Wałbrzycha, przeczytałem taką informację: "Członkowie zarządu wspólnoty mieszkaniowej, sprawujący zarząd nieruchomością wspólną, mogą zlecić zarządzanie - określone w takim przypadku jako "administrowanie"- profesjonalnemu zarządcy. Administrator nieruchomości działa w zakresie zdefiniowanym w cywilnoprawnej umowie o administrowanie zawartej z zarządem właścicielskim, występującym w imieniu i z upoważnienia wspólnoty mieszkaniowej. Administrator występuje zazwyczaj w roli doradcy właścicieli w określeniu i uzgodnieniu przez nich celów wykorzystania nieruchomości wspólnej oraz zgodnie z wolą członków wspólnoty, wspólnie z zarządem wspólnoty, realizując te cele zgodnie z zatwierdzonym planem gospodarczym". Praktyka w tym zakresie jest zgoła odmienna, gdyż jak wiadomo, to administrator gra zwykle pierwszoplanową rolę, a rola zarządu takiej wspólnoty jest fasadowa i świadomie przez niego marginalizowana.

Częstym nieporozumieniem z jakim spotykam się w rozmowach z członkami wspólnot, to przekonanie, że koszty zarządu są tym samym, co wynagrodzenie zarządu lub zarządcy. Czy słusznie? Pojęcie kosztów zarządu bez trudu znaleźć można w ustawie o własności lokali szczególnie w art. 13 ust. 1, gdzie ustawodawca napisał: Właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystanie przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra - koniec cytatu.

Wśród mieszkańców wielu kamienic panuje przekonanie, że jeśli wykupią oni lokal od gminy, to od tej pory płacić będą mniej niż przed ich wykupem. Czy taki pogląd jest słuszny? Na początek uwaga ogólna. Otóż gmina Wałbrzych nie sprzedaje wszystkich swoich mieszkań, lecz tylko wytypowane i tylko tam gdzie już w budynku rozpoczęto proces sprzedaży lokali. Taka polityka władz - jak sądzę - ma na celu z jednej strony precyzyjne określenie granic, ale i możliwości gminy w zakresie lokali socjalnych i lokali zamiennych służących do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. A z drugiej strony, chęć sprzedaży wszystkich tych lokali, które znajdują się już we wspólnotach mieszkaniowych. Dla gminy, bowiem członkostwo we wspólnotach mieszkaniowych jest niechcianym przymusem, utrudniającym jej jedynie prawidłowe funkcjonowanie. Jednak gmina zapowiada zmianę tej polityki.